1986 is het jaar van een mislukte moordaanslag op Pinochet, waarbij vijf van zijn lijfwachten omkwamen. Hieronder een foto van hem en zijn kliek. In de eerste drie jaar van zijn bewind liet hij zeker 130.000 mensen arresteren. Aanhangers van Allende waren hun leven niet zeker. Meer dan drieduizend mensen werden gedood of verdwenen, duizenden anderen werden gemarteld en tienduizenden verlieten hun land. Hij wist keer op keer berechting voor zijn misdaden te voorkomen of uit te stellen. Het tijdperk-Pinochet is sinds 2006 voorbij. De dictator is dood.

In maart 1986, toen onze ploeg de rekeningen van ECLAC kwam controleren, was hij echter nog springlevend!

Het is moeilijk voor mij om anno 2008 nog scherpe herinneringen te hebben. Ik hoor tot het soort mensen die al een jaar na een reis hele stukken vergeten zijn. Vooral waar we heen gingen, waar we sliepen … Ik heb wel een heel goed geheugen voor “toestanden”.

Ik herinner me de steile daling van het vliegtuig dat over de Andes moest vliegen om vervolgens op het vliegveld van Santiago te landen. Santiago zelf was in 1986 een moderne stad, ook een gezellige stad, als je het tenminste kon verdragen dat op praktisch iedere straathoek militairen stonden met het geweer in aanslag. In de UNO kwamen we trouwens een aantal “foute” mensen tegen, niet toevallig van Duitse origine en grote bewonderaars van de junta. De familie van een van deze dames had trouwens uitgestrekte landerijen in het zuiden van Chili. Wanneer zouden ze die nou hebben verkregen??? Ze vond het maar niets dat we persé langs het huis van Allende wilden reizen. Ze vond Belgen maar raar…

Ze zou een crisis hebben gekregen als ze had geweten dat we de cooperativa cardenal silva henriquez hadden bezocht. De kerk heeft veel goodwill verworven door het bieden van onderdak en hulp aan de vervolgden van het Pinochet-regime en door de humanitaire werkzaamheden van het ‘Vicariaat van de Solidariteit’, dat in 1976 werd opgericht. Dit ontving in 1978 de vredesprijs van de Verenigde Naties. De grote man achter deze organisatie was de toenmalige aartsbisschop van Santiago, kardinaal Raúl Silva Henriquez.

Verder bezochten we Valparaiso, de grootste haven van Chili en een item op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. We reden naar Portillo, waar een wagen met Japanners prompt in het ravijn reed. Gelukkig geen doden, maar de chauffeur had wel een bloederige hoofdwond.

La Serena telt 29 oude kerken, 100.000 bewoners en werd in 1565 gesticht. Op weg naar La Serena troffen we talloze gedenktekens aan die waren opgericht voor de slachtoffers van autoongelukken. Onnoemelijk veel nummerplaten herinnerden eraan dat een auto een fragiel gebruiksvoorwerp is, een blikken doodskist.

Gedenktekens langs de snelweg voor de verkeersdoden

Het astronomisch observatorium ligt 20 km verder op de Cerro Tololo. De telescoop meet 4 m en is één der grootste op aarde. In de buurt van het Europees observatorium ligt Vicuna met zijn 7000 bewoners. Dit is de geboortestad van Nobelprijswinnares literatuur Gabriela Mistral, die onder de naam Lucila Godoy Alcayaga op 7 april 1889 het licht zag. Coquimbo – een klein vissersplaatsje. Net daaronder Guanaqueros, ook een vissersplaatsje. De vissen, de schaal- en schelpdieren zorgen ervoor dat de keuken van Chili een lied van de zee zingt. Uiteraard naast de empanadas en de pastel de choclo.

Te vermelden is nog een nachtelijke klapband. We reden toen met onze gammele huurwagen door het hooggebergte. Bij gebrek aan fatsoenlijk materiaal duurde het uren voor de band verwisseld was. Intussen was het pikdonker geworden. De sterren waren schitterend. Maar de weg was smal, onbetrouwbaar en bochtig en iedere haarspeldbocht kon een duik naar beneden tot gevolg hebben. Ik moet zeggen dat het toen hééééél stil in die auto was. Gelukkig is mijn collega Alain een goede chauffeur!

Ik heb nog twee nachtfoto’s van Santiago gevonden, gedateerd 31 maart 1986. Je zit er een heleboel flitsen op – dat is het brandende asfalt. De alom aanwezige militairen zie je niet – daar was het net iets te donker voor… Het was het vervolg van de betoging die ik in een voorgaand bericht van deze website heb beschreven. het geluid van de bommen op de elektriciteitscentrale moet je er maar bijdenken …

Onder de tab “Rondreisfoto’s” zijn 25 vervaagde foto’s te vinden…

Port of Spain = Port of Pain!

Na Mexico City de tweede UNO-opdracht (controle ECLAC en FAO), maar het verblijf op dat exotische eiland viel erg tegen. Trinidad is vooral bekend om de carnavalsfeesten, maar die waren al voorbij toen wij er kwamen. In feite waren er geen toeristen meer te bespeuren en dus vielen wij des te meer op. We kregen af te rekenen met het racisme van de plaatselijke bevolking. Ik werd uitgescholden voor white bitch, aan de bushalte werden we bijna beroofd, op een gegeven ogenblik werden we bedreigd omdat we Nederlands spraken wat voor Zuid-Afrikaans werd aangezien (het apartheidsregime bestond nog…).

Port of Pain bestond destijds uit één hoofdstraat, waar de bioscoop nog “Gejaagd door de wind” draaide. Verder veel Amerikaanse bochtketens: KFC, Mac Donalds… Het duurde één week voor we een redelijk Creools restaurantje hadden gevonden. Er was absoluut niets te doen op dat eiland. Ja, we zijn naar Pitch Lake geweest en we hebben een tocht door het oerwoud gemaakt, maar het was allemaal niet van harte. De baas van FAO was bovendien een arrogante Engelsman die ons liever zag gaan dan komen. Mijn collega’s liepen iedere dag rondjes in Savannah Park en ik zakte in de vissenkom (het zwembadje van 10 meter van het hotel).

Het enige goede dat we daar gedaan hebben was een trip naar Tobago, hoewel … we waren alle drie zo verbrand dat we na enige dagen vervelden als slangen!

Het hotel was overigens het tweede beste van het eiland (het beste konden we niet betalen), maar het was overspoeld door kakkerlakken. Ze zaten zelfs in het schoon ondergoed dat ik iedere avond klaar legde. De badkamer was ervan vergeven. En geen kleine beestjes hè, nee van de grote sappige die kraken als je ze dood trapt.

Ik heb nog wat oude foto’s … ‘t ziet er nu zelfs nog beter uit dan het was. Een afknapper van jawelste! Kijk maar even onder “Verre Reizen” op de paginabalk bovenaan.

Alweer 23 jaar geleden. Eerste werkopdracht als external auditor voor de UNO – controle van de rekeningen van de Economische Commissie voor Latijns Amerika en de Caraïben (ECLAC). Mexico-City: smog, zwarte dampen die ’s ochtends tot op 2 meter boven het wegdek blijven hangen, grote gaten in de stoepen, Coronabier, zware bronchitus, 40° koorts, ik hoest mijn longen uit. Chapultepec Park, fruitsapstalletjes, zwarte zwanen en redenaars zoals in Hyde Park. Beelden van Tlaloc de god van het water in al zijn vormen, en dan vooral van de regen en het bloed. De Zocalo waar het leger de vlag strijkt. De metro van Mexico Stad met het perron voor de vrouwen, dezelfde metro waar de grote baas van ECLAC nog nooit gebruik van had durven maken wegens te gevaarlijk. Ik had van dergelijke fobieën geen last.

De briefschrijvers op de Plaza de Santo Domingo, de vuilnismannen en de schoenpoetsers, de drukkers… De Plaza de la tres culturas. De schitterend beschilderde muur van de universiteitsbibliotheek en daarnaast de ongelofelijke muurschilderingen van Diego Rivera …

En dan de diverse pyramides – die van Teotihuacan en de kleintjes van Xochicalco – en de vulkaan Popocatepetl, met herinneringen aan “Under the Volcano” en “Mezcal, said the Consul”, iets wat ik ook heb gekocht, uiteraard mét worm, wat dacht je! De passiespelen van Ixtapalapa (we waren er in de paastijd), de vrouwtjes die tortilla’s maakten…

Ik ben er sindsdien nooit meer terug geweest, maar Mexico staat wel nog steeds op mijn reislijstje.

De kwaliteit van de foto’s is niet meer al te best – ze werden ingescand nadat de kleuren al verflenst waren.