Bazel ligt aan weerszijden van de Rijn; op de linkeroever ligt Groot Bazel en op de rechteroever Klein Bazel. De twee stadsdelen worden met elkaar verbonden door zeven bruggen, waarvan één spoorbrug. De Mittlere Rhein Brücke is de bekendste.

Groot Bazel herbergt het historische stadscentrum waar de 12e eeuwse Münster van Bazel beeldbepalend is. De Marktplatz met het gotische stadhuis en Jugendstilpanden behoort tot de belangrijkere pleinen. Een ander markant plein is de Barfüsserplatz: lokaal Barfi genoemd. Het plein ontleent zijn naam aan de Franciscanen die hier ooit hun klooster hadden en blootsvoets, of wel barfuss rondliepen. De woonwijken in Groot Bazel hebben een groen, parkachtig karakter.

Naar Bazel gingen we in feite hoofdzakelijk om de Basler Totentanz te bekijken én het werk van Jean Tinguely. Er zijn 41 musea in de stad, dus moesten we een keuze maken.

Met de trein waren we er in een wip. We stapten uit in het Duitste spoorwegstation, omdat dit aan de juiste oever van de Rijn lag om snel bij het Tinguelymuseum te komen. Brute pech: we waren uren te vroeg. Dan maar 20 minuten de Rijn afgelopen, door een mooi park met aangename standbeelden, richting stad. Daar slenterden we wat rond, bekeken de gevels en bezochten een grote boekwinkel waar je ook koffie kon drinken.

We kwamen langs de Fischmarktbrunnen, die in 1380 in het leven werden geroepen zodat de vissers hun waren langer vers konden houden. Tot op vandaag is deze fontein nog altijd één van de mooiste in Noord-Europa. De fontein staat centraal op het plein en is gedecoreerd met beelden van de heiligen Mary, John en Peter. In 1476 werden ze gerenoveerd door Jakob Sarbach. De fontein heeft een twaalfhoekige constructie met een gotisch middenstuk.

We gingen naar de Barfüsserkirche, die een tentoonstellingsruimte van het Historisch Museum van Bazel is waar de beroemde dodendans te vinden is, naast een heleboel ander leuks, zie bijvoorbeeld de foto hieronder..

Oorspronkelijk was die dodendans een 60 meter lange middeleeuwse muurschildering die aan de binnenzijde van de kerkhofmuur van de Predigerkirche aangebracht was. Het is een memento mori, dat eraan herinnert dat de dood iedereen, ongeacht rang of stand, plotseling kan komen halen.

Het kerkhof was eigendom van de Dominicanen. Men denkt dat het fresco rond 1440 geschilderd werd, maar er kon niet achterhaald worden hoe het juist tot stand kwam of wie de opdrachtgever was. De dodendans overleefde de beeldenstorm van 1529. In 1568 gaf de Raad van Bazel aan de schilder Hans Hug Kluber de opdracht het fresco te renoveren en het aan te passen aan de smaak van die tijd. Hierdoor werd de oorspronkelijke stijl van de dodendans ook op inhoudelijk vlak aangepast: de prediker kreeg de gelaatstrekken van de Bazelse reformist Johannes Oekolampad, de figuren werden uitgedost met kleren die destijds in de mode waren, de skeletten werden volgens de anatomische inzichten geschilderd en op het einde van de dans voegde Kluber zichzelf en zijn familie, omringd door twee skeletten, aan het fresco toe.

Van 1614 tot 1616 restaureerde Emanuel Bock de dodendans opnieuw, maar veranderde de afbeeldingen slechts in mindere mate. Daarna volgenden nog twee restauraties, maar daarna raakten fresco en kerkhofmuur in verval. Op 6 augustus 1805 werd de muur afgebroken en het fresco vernietigd. Kunstliefhebbers hebben nog 23 afbeeldingen en drie tekstfragmenten kunnen redden.

Waar we ook met plezier en een grote grijns naar hebben gekeken is de Tinguely fontein, één van de beroemdste moderne kunstwerken die je in Bazel kan vinden. De Zwitserse beeldhouwer Jean Tinguely (1925-1991) ontwierp deze fontein in 1977.

Ook de Münster is een belangrijk gebouwen in het historisch centrum. Het is de grootste kerk van Bazel, die is opgetrokken in een rode zandsteenkleur en waarin invloeden van de romaanse en de gotische bouwstijl te zien zijn. De twee slanke torens die deze kerk karakteriseren bieden een schitterend uitzicht over de streek. In de Münster ligt het lichaam van de humanist Erasmus van Rotterdam opgeborgen. In de gigantische kathedraal kan je talrijke romaanse en gotische sculpturen bezichtigen.

Terug langs de Rijn totdat we eindelijk in het Tinguely-museum terechtkwamen. Het gebouw werd getekend door de beroemde Zwitserse architect Mario Botta en stelt binnenin de eigenaardige creaties van de kunstenaar tentoon.

Tinguely werd geboren in het Zwitserse Fribourg, en groeide op in Bazel. In 1955 ontmoette hij de Franse beeldhouwster Niki de Saint Phalle die hem vroeg een onderdeel te lassen voor een werk van haar. Hij werkte en woonde vanaf eind 1960 met haar samen en produceerde vanaf 1961 gezamenlijk werk. Hij trouwt met haar op 13 juli 1971. Zij maakten samen een groot aantal kunstwerken waaronder de Strawinsky-fonteinen in Parijs. Tinguely overleed op 66-jarige leeftijd te Bern.

Tinguely is vooral bekend geworden door zijn kinetische kunstwerken. Hij maakte deel uit van de Nouveau Réalistes (de Franse Pop-art stroming) en was dan ook een goede vriend van Yves Klein. De invloed van het Franse dadaïsme is duidelijk voelbaar in zijn werk. De installaties van Jean Tinguely komen zowel door de toeschouwer als automatisch in beweging, bijvoorbeeld door de wind. Jammer genoeg zie je dat niet op de foto’s…

(van Niki de Saint Phalle )

We liepen terug langs een prachtige groene straat, die volledig autovrij was en op een oerwoud leek, met speelhutten voor de kinderen. Waarom is bij ons in Antwerpen zoiets niet mogelijk? En we eindigden op een zonovergoten terras, voor het station, waar we onze laatste Zwitserse Francs opmaakten. Een geslaagde citytrip!

Fotoboek: Bij Citytrips en op de webstite De Laatste Halte
Bronnen: diverse toeristengidsen, wikipedia en uiteraard de eigen ervaringen…