We begonnen met de uitvalsbasis Freiburg en eindigden met de uitvalsbasis Karlsruhe. Van daaruit ondernamen we iedere dag wel een uitstap, want er is enorm veel te zien in die streek. De reis vond plaats van 19 tot 29 juni 2008 en volgens de Wettervorhersagen zou er regen, regen en nog eens regen uit de lucht vallen, al dan niet gepaard gaande met ijzel en met temperaturen rond de 16°C. In werkelijkheid heeft het twee keer geonweerd en schommelde de temperatuur tussen de 26 en de 32°C.

De huisdraak had allemaal hemden met lange mouwen bij, en we zijn dus nieuwe exemplaren gaan kopen. Hij heeft bovendien nog rondgelopen in twee T-shirts met het logo van de Sportkring van onze werkgever op! Om maar te zeggen hoe warm het was

Van Brussel-Zuid naar Freiburg is het zes uur reizen met de Intercity-Express, met een overstap in Frankfurt. Om 1 uur ‘s middags waren we dus al op onze bestemming aangekomen. Ons hotel bevond zich aan de rand van de stad, maar dat was dank zij het uitstekende openbare vervoer geen enkel bezwaar. En met een 24 uurs kaart konden we dagelijks zoveel keer op en af de tram als we wilden.

We bezochten tijdens die 9 dagen (heen- en terugreis dus niet meegerekend) de volgende steden en dorpen (alfabetisch, niet in de volgorde van de reis):

• Baden-Baden (mondain kuuroord, waar wel het een en ander te zien is)
• Basel (stad van de 42 musea en de dodendans)
• Bleibach (kerk met een dodendans)
• Breisach (Stephansmünster, romaans-gotisch)
• Calw (Stad van Herman Hesse)
• Freiburg (levendige, ecologische universiteitsstad)
• Hirsau werelderfgoedklooster
• Karlsruhe (die Fächerstadt, een goede uitvalbasis voor 2 kloostertochten)
• Mannheim (eventjes rondgelopen, tussen twee treinen in)
• Maulbronn (Romaans-Gotisch klooster, werelderfgoed
• Münstertal (een barokklooster)
• Rastatt (2 barokke kastelen)
• Sankt Peter (schitterende barokke bibliotheek)
• Schauinsland (de \”huisberg\” van Freiburg met een mijnbouwmuseum)
• Titisee – Feldberg (puur natuur)

In de komende dagen zal ik over deze uitstapjes berichten.

Lege regionale trein … lekker rustig!

Voor wie het interesseert of er zich op wil laten inspireren, volgt hier het schema in real-time:

• Donderdag 19 juni: Antwerpen – Freiburg
• Vrijdag 20 juni: Freiburg – Basel – Freiburg
• Zaterdag 21 juni: Freiburg – Bleibach – Freiburg || Freiburg – Schauinsland
• Zondag 22 juni: Freiburg – Feldberg – Tititsee – Freiburg
• Maandag 23 juni: Freiburg – Münstertal – Freiburg || Freiburg – Breisach – Freiburg
• Dinsdag 24 juni: Freiburg – Sankt Peter || namiddag boemelen in Freiburg
• Woensdag 25 juni: Freiburg – Karslruhe
• Donderdag 26 juni: Karlruhe – Rastatt – Baden Baden – Karlsruhe
• Vrijdag 27 juni: Karlsruhe – Maulbronn – Karlsruhe
• Zaterdag 28 juni : Karlsruhe – Calw – Hirsau – Karlsruhe
• Zondag 29 juni: Karlsruhe – even in Mannheim – Antwerpen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Freiburg door een vergissing door de eigen Luftwaffe gebombardeerd (deze waren onderweg naar Frankrijk en verdwaalden in slecht weer) en gedeeltelijk verwoest, maar nadien werd de stad in oude stijl weer opgebouwd.

>
De stad telt 200.000 inwoners en ligt midden in de wijngaarden. Freiburg is heel groen. Alle pilonen in de buurt waren begroeid met klimop, het centrum is verkeersvrij. Door alle straten lopen de voor Freiburg typische “goten”, waarin ik mijn handen kon wassen als ik die weer eens met ijs had bekliederd. Dit systeem diende vroeger voor de riolering en nu voor de afvoer van regenwater.

De oude stad heeft schitterende pleintjes, fonteinen, smalle straatjes, tientallen cafés en kroegjes, heerlijke terrasjes waar het goed eten is. Ik heb er overheerlijke Spätlese gedronken, die me werkelijk deed zwijmelen van genot.

De Münster Unserer Lieben Frau, die een schitterende gotische toren heeft, is méér dan een bezoek waard. Ik bleef er voortdurend rond cirkelen. En dan zijn er natuurlijk talrijke interessante boekenwinkels (in de buurt van het Stadttheater ligt o.a. een hele grote).

Als uitvalsbasis was Freiburg dus ideaal. Ik kom er zeker terug! Meer foto’s vindt u onder de TAB Citytrips

Groot Bazel herbergt het historische stadscentrum waar de 12e eeuwse Münster van Bazel beeldbepalend is. De Marktplatz met het gotische stadhuis en Jugendstilpanden behoort tot de belangrijkere pleinen. Een ander markant plein is de Barfüsserplatz: lokaal Barfi genoemd. Het plein ontleent zijn naam aan de Franciscanen die hier ooit hun klooster hadden en blootsvoets, of wel barfuss rondliepen. De woonwijken in Groot Bazel hebben een groen, parkachtig karakter.

Naar Bazel gingen we in feite hoofdzakelijk om de Basler Totentanz te bekijken én het werk van Jean Tinguely. Er zijn 41 musea in de stad, dus moesten we een keuze maken.

Met de trein waren we er in een wip. We stapten uit in het Duitste spoorwegstation, omdat dit aan de juiste oever van de Rijn lag om snel bij het Tinguelymuseum te komen. Brute pech: we waren uren te vroeg. Dan maar 20 minuten de Rijn afgelopen, door een mooi park met aangename standbeelden, richting stad. Daar slenterden we wat rond, bekeken de gevels en bezochten een grote boekwinkel waar je ook koffie kon drinken.

We kwamen langs de Fischmarktbrunnen, die in 1380 in het leven werden geroepen zodat de vissers hun waren langer vers konden houden. Tot op vandaag is deze fontein nog altijd één van de mooiste in Noord-Europa. De fontein staat centraal op het plein en is gedecoreerd met beelden van de heiligen Mary, John en Peter. In 1476 werden ze gerenoveerd door Jakob Sarbach. De fontein heeft een twaalfhoekige constructie met een gotisch middenstuk.

We gingen naar de Barfüsserkirche, die een tentoonstellingsruimte van het Historisch Museum van Bazel is waar de beroemde dodendans te vinden is, naast een heleboel ander leuks, zie bijvoorbeeld de foto hieronder..

Oorspronkelijk was die dodendans een 60 meter lange middeleeuwse muurschildering die aan de binnenzijde van de kerkhofmuur van de Predigerkirche aangebracht was. Het is een memento mori, dat eraan herinnert dat de dood iedereen, ongeacht rang of stand, plotseling kan komen halen.

Het kerkhof was eigendom van de Dominicanen. Men denkt dat het fresco rond 1440 geschilderd werd, maar er kon niet achterhaald worden hoe het juist tot stand kwam of wie de opdrachtgever was. De dodendans overleefde de beeldenstorm van 1529. In 1568 gaf de Raad van Bazel aan de schilder Hans Hug Kluber de opdracht het fresco te renoveren en het aan te passen aan de smaak van die tijd. Hierdoor werd de oorspronkelijke stijl van de dodendans ook op inhoudelijk vlak aangepast: de prediker kreeg de gelaatstrekken van de Bazelse reformist Johannes Oekolampad, de figuren werden uitgedost met kleren die destijds in de mode waren, de skeletten werden volgens de anatomische inzichten geschilderd en op het einde van de dans voegde Kluber zichzelf en zijn familie, omringd door twee skeletten, aan het fresco toe.

Van 1614 tot 1616 restaureerde Emanuel Bock de dodendans opnieuw, maar veranderde de afbeeldingen slechts in mindere mate. Daarna volgenden nog twee restauraties, maar daarna raakten fresco en kerkhofmuur in verval. Op 6 augustus 1805 werd de muur afgebroken en het fresco vernietigd. Kunstliefhebbers hebben nog 23 afbeeldingen en drie tekstfragmenten kunnen redden.

Waar we ook met plezier en een grote grijns naar hebben gekeken is de Tinguely fontein, één van de beroemdste moderne kunstwerken die je in Bazel kan vinden. De Zwitserse beeldhouwer Jean Tinguely (1925-1991) ontwierp deze fontein in 1977.

Ook de Münster is een belangrijk gebouwen in het historisch centrum. Het is de grootste kerk van Bazel, die is opgetrokken in een rode zandsteenkleur en waarin invloeden van de romaanse en de gotische bouwstijl te zien zijn. De twee slanke torens die deze kerk karakteriseren bieden een schitterend uitzicht over de streek. In de Münster ligt het lichaam van de humanist Erasmus van Rotterdam opgeborgen. In de gigantische kathedraal kan je talrijke romaanse en gotische sculpturen bezichtigen.

Terug langs de Rijn totdat we eindelijk in het Tinguely-museum terechtkwamen. Het gebouw werd getekend door de beroemde Zwitserse architect Mario Botta en stelt binnenin de eigenaardige creaties van de kunstenaar tentoon.

Tinguely werd geboren in het Zwitserse Fribourg, en groeide op in Bazel. In 1955 ontmoette hij de Franse beeldhouwster Niki de Saint Phalle die hem vroeg een onderdeel te lassen voor een werk van haar. Hij werkte en woonde vanaf eind 1960 met haar samen en produceerde vanaf 1961 gezamenlijk werk. Hij trouwt met haar op 13 juli 1971. Zij maakten samen een groot aantal kunstwerken waaronder de Strawinsky-fonteinen in Parijs. Tinguely overleed op 66-jarige leeftijd te Bern.

Tinguely is vooral bekend geworden door zijn kinetische kunstwerken. Hij maakte deel uit van de Nouveau Réalistes (de Franse Pop-art stroming) en was dan ook een goede vriend van Yves Klein. De invloed van het Franse dadaïsme is duidelijk voelbaar in zijn werk. De installaties van Jean Tinguely komen zowel door de toeschouwer als automatisch in beweging, bijvoorbeeld door de wind. Jammer genoeg zie je dat niet op de foto’s…

(van Niki de Saint Phalle )

We liepen terug langs een prachtige groene straat, die volledig autovrij was en op een oerwoud leek, met speelhutten voor de kinderen. Waarom is bij ons in Antwerpen zoiets niet mogelijk? En we eindigden op een zonovergoten terras, voor het station, waar we onze laatste Zwitserse Francs opmaakten. Een geslaagde citytrip!

Fotoboek: Bij Citytrips en op de webstite De Laatste Halte
Bronnen: diverse toeristengidsen, wikipedia en uiteraard de eigen ervaringen…

Maar dit dorp heeft één bijzondere attractie: de St. Georgkirche (1350), waar nog een authentiek beenderhuis (1720) van over is gebleven. Daar werden de beenderen bewaard die uit het kerkhof opgegraven waren, om plaats te maken voor nieuwe doden. En op het tongewelf van dat ossuarium bevindt zich een heel mooie dodendans!

De opdracht tot het schilderen ervan werd in 1723 gegeven door de pastoor van Bleibach, Martin Schill. De dans bestaat uit 34 afbeeldingen in olieverf, waarbij de schilder (men vermoedt Johann Jakob Winter) zich geïnspireerd heeft op de dodendansen van Bern en Basel. De afbeeldingen zijn voorzien van spreuken, die ons duidelijk maken dat de dood niemand vergeet. Men denkt dat de spreuken afkomstig zijn van de Oostenrijkse edelman von Scherer. Die werd door zijn familie verstoten nadat hij zich tot het katholicisme had bekeerd. Hij leefde eerst in Freiburg en vond daarna een betrekking in Bleibach, als leraar.

De volledige reeks foto’s zal gepubliceerd worden op mijn andere fotoblog “De Laatste Halte“. Het wit onderaan de foto’s is de witgekalkte muur. Jammer genoeg zijn niet alle foto’s even scherp en soms was er een hinderlijke lichtinval. Maar ik denk toch dat deze collectie vrij uniek is (op het web is er niet zo heel veel materiaal over te vinden).

Na een voormiddag Bleibach was er nog tijd over voor een wandelingetje. Dus pakten we de bus en gingen naar de huisberg van de Freiburger.

De Schauinsland is een 1284 meter hoge berg in Freiburg im Breisgau. Je komt er vrij gemakkelijk met het openbaar vervoer. Je kunt de top van de berg bereiken door een twaalf kilometer lange weg vol haarspeldbochten of je kunt de kabelbaan nemen, die je in een kwartier van dalstation “Horben” naar de top brengt. De baan is 3600 meter lang.

Wij pakten de kabelbaan en gingen te voet terug naar Horben. Dat was toch zo’n drie uur afdalen en soms was het paadje wel erg bezaaid met wortels en keien! Maar het was heerlijk en ik raad het iedereen aan.

Vanaf de top kun je ook veel langere wandelingen maken van 6 tot 8 uur. Voor elk wat wils dus!

Meer foto’s onder de TAB “Citytrips”.

Dus begonnen we met de Feldberg (de hoogste berg van het Zwarte Woud). Als je met de trein komt rijdt daar een bus rechtstreeks naar toe. We dachten met de kabelbaan omhoog te gaan en vanuit de top een wandeltocht te maken, zoals in Schauinsland. Maar dat was buiten de waard gerekend: de kabelbaan was kapot. Dus gingen we maar te voet.

Indien ik echt een hartziekte had gehad, dan was ik er die dag zeker in gebleven. Ik wandel niet zo heel erg goed en stijgen kan ik al helemaal niet. Bovendien was het 34°C. Ik dacht er tot drie keer aan op te geven en terug naar beneden te gaan. Maar koppig als ik ben sleepte ik me naar boven, terwijl ik reutelende ademstoten produceerde en mijn hart dubbel zo snel klopte als normaal (als het geen drie keer was!). Het was vreselijk. Maar opgeven zou mijn dag pas echt verpest hebben en uiteindelijk heb ik de top dan toch bereikt, waar ik met een schitterend uitzicht werd beloond.

Eigenlijk was Titisee daarna een afknapper. Zoiets als Overmere-Donk maar dan veel groter. De beschrijving van Overmere gaat volledig op: De “Donk” is ook een toeristische trekpleister: tijdens de zomer kan men er spelevaren met roei- of motorbootjes, er is een wekelijkse markt alsook talrijke tavernes met terrasjes en restaurants waar men de lekkere paling kan proeven..

Krek hetzelfde voor Titisee, een erg commerciële bedoening dus, met veel souvenir-rommelwinkeltjes, veel terrasjes en ook… veel koekoeksklokken. Jawohl!

Het was nog net te pruimen omdat we er op een zondag naar toe zijn gegaan en dat toch meestal dode dagen zijn tijdens vakantietrips. Maar toch niet voor herhaling vatbaar. We waren beter de hele dag op de Feldberg gebleven…

Meer foto’s onder de TAB “Citytrips”.

Volgens de traditie werd St. Trudpert in de eerste helft van de 7e eeuw gesticht door een Ierse missionaris en martelaar. Hij bouwde in het Münstertal een kluizenaarscel. Daarrond werd vervolgens een barokke parochiekerk gebouwd, waaruit zich een Benedictijnerklooster ontwikkelde, dat tot 1806 bestond.

In het nog grotendeels bewaard gebleven barokke klooster zijn thans de Zusters van St. Joseph en een school gehuisvest.

De voormalige kloosterkerk (thans parochiekerk) met de enorme uientoren dateert uit 1715. Opvallend zijn de plafondschilderingen door FA Giorgioli, de hoogaltaar van FJ Ms christen, de barokke preekstoel door M. Faller…

Meer onder “Citytrips”!

Breisach am Rhein ligt in het wijnbouwgebied tussen Freiburg en Colmar. Aan de overkant van deze rivier, in Frankrijk, ligt Neuf-Brisach. Beide plaatsen zijn door middel van een brug met elkaar verbonden.

Breisach is bekend door zijn Münster, die boven de stad uittorent. Het middelpunt van de benedenstad wordt gevormd door het marktplein; via een poort, de Gutgesellentor, bereik je de bochtige straatjes van de hoger gelegden stad, de heuvel met de domkerk, de Radbrunnenturm (13e eeuw) en de Schlossberg met het Burggrabenpark.

Het oudste deel van de St. Stephansdom is romaans, de rest (van na 1300) is gotisch. De kerk bezit een van de mooiste met houtwerk versierde altaren van Duitsland.

Vanuit Breisach kun je een aantal prachtige fietstochten maken, bijvoorbeeld rond de Kaiserstuhl, of een deel van de Grüne Strasse of Route Verte die van de Titisee naar Epinal in Frankrijk voert.

Onder de TAB Citytrips zijn nog acht foto’s te vinden.

Het oorspronkelijke kloostercomplex is in 1093 door benedictijnen uit Hirsau gesticht, het huidige complex is door de architect Peter Thumb (1724-1727) ontworpen.

Hij bouwde ook de imposante barokkerk Sint Peter.

De rococo kloosterbibliotheek in wit, blauw en goud wordt beschouwd als een van de grootste kunstschatten van het Zwarte Woud. Die moet je zeker bezoeken!

In de kleurrijke vorstenzaal worden nu concerten gegeven. Meer foto’s onder de TAB Citytrips…

In de namiddag slenterden we nog rond in Freiburg en liepen we de boekenwinkels nog een keer langs. De dag daarna spoorden we naar Karlsruhe.

Het complex werd door de oprichter van de stad, markgraaf Karl-Wilhelm, gebouwd naar het voorbeeld van Versailles. De bouw ervan is heel nauw verbonden met de oprichting van de stad in 1715 door Karl Wilhelm. Uniek is de keuze van een onbebouwd terrein middenin een bos.

Op de plaats van de eerste Karlsruher kerk bouwde Friedrich Weinbrenner een piramide, tot op de dag van vandaag het herkenningsteken van Karlsruhe, boven het graf van markgraaf Karl-Wilhelm.

Karlsruhe was een uitvalsbasis. Veel groter dan Freiburg. De hotelkamer besloeg twee verdiepingen: een kleine zitkamer-balkon- keuken-badkamer – hall en boven een slaapkamer. Die trap naar de slaapkamer was onnoemelijk stijl. In de omgeving waren veel leuke restaurantjes en we hadden ook snel een biertuin gevonden, die we tot stamkroeg hadden verheven. Met een WC met hele leuke tegeltjes…

Tijdens ons verblijf heerste er een totale voetbalgekte in de stad. Duitsland moest spelen tegen Turkije en op de gevels zag je Turkse vlaggen, Duitse vlaggen en zelfs vlaggen van het vroegere Oost-Duitsland broederlijk naast elkaar hangen. Iedere avond trokken grote massa’s supporters naar het hartje van de stad, om de wedstrijd op een van de reuzeschermen te kunnen volgen, samen met de nodige hoeveelheden bier, uiteraard.

Overdag namen we de trein om diverse kloosters en kastelen te bezoeken. ‘s Avonds bleven we ver van alle sportieve(?) razernij. Zoals het een echtpaar van middelbare leeftijd betaamt (ahum).

Er zijn een aantal foto’s te vinden onder de citytrips, die aangevuld zijn met een paar exemplaren uit wikipedia (of wikimedia). Ik heb er zelf niet veel genomen.

We bezochten ook het Freiheitsmuseum ( www.freiheitsmuseum-rastatt.de ) en het Wehrgeschichtliche Museum ( www.wgm-rastatt.de ), de baroktuin en een prachtige barokkerk. Een uitstapje van 1/2 dag meer dan waard.

Barokresidentie Rastatt

Ook Baden-Baden maakte deel uit van ons verblijf in het Zwarte Woud. Het stadje valt al bij al nogal mee – het heeft een heel gezellig centrum en er is wel het een en ander te zien.

Baden-Baden was al bij de Romeinen bekend: 2000 jaar geleden maakten die al gebruik van de heilzame warmwaterbronnen. In 1846 werden de zogenaamde soldatenbadhuizen ontdekt, die tussen de 1ste en de 3de eeuw werden gebouwd. De blootgelegde Thermen (verscheidene baden, water-kanaal, antieke ingang…) zijn ook wel een bezoekje waard.

In het midden van de 19e eeuw werd Baden-Baden het trefpunt van de mondaine wereld en de “Zomerhoofdstad van Europa”. Prinsen, dichters en componisten ontmoetten elkaar hier. Tal van gebouwen in Baden-Baden, de vele parken en groene zones getuigen van die bloeitijd van de stad.

In het centrum van de stad vind je het Kurhaus, de Spielbank (casino) en de Trinkhalle. Het kilometerlange kuurpark – de Lichtentaler Allee – strekt zich uit vanaf de “Trinkhalle” via het neobarokke theater tot het klooster Lichtental. Via de voetgangerszone kom je uit op het oude marktplein, de kerk en het gemeentehuis. Een korte omweg brengt je tot het Neues Schloß, waar je een prachtig uitzicht over de stad hebt. Achter het marktplein vind je het Friedrichsbad, Caracalla en de Thermen.

De collectie Frieder Burda bestaat uit een collectie waarvan het spectrum reikt van Duitse kunstenaars uit de klassiek-moderne kunst met werken van onder andere Kirchner en Beckmann, via een groep Amerikaanse abstracte expressionisten als Rothko, de Kooning en Pollock tot en met werken van Baselitz, Rainer, Richter en Polke. Een ander zwaartepunt wordt gevormd door een ensemble van het expressieve, late werk van Picasso.

De Staatliche Kunsthalle Baden-Baden biedt wisseltentoonstellingen met moderne kunst op internationaal niveau. Via de “Baden-Badener Brücke” is zij verbonden met de collectie Frieder Burda. Minstens eenmaal per jaar wordt een grote, gezamenlijke tentoonstelling in beide huizen gerealiseerd.

Het Festspielhaus Baden-Baden tenslotte, is het op een na grootste opera- en concertgebouw van Europa.

De Huisdraak was erg gelukkig in Baden-Baden: het eerste wat hij tegenkwam was een boekenantiquariaat, waar hij met een flinke buit buitenging!

Bronnen voor de informatie: eigen documentatie en foto’s, stad Baden-baden en Duits bureau voor tourisme.

Meer foto’s onder Citytrips, bovenaan de pagina