Bijdragen van — March 2010

13 maart 2009 vertoefde ik in den Bosch.

In het Noordbrabants Museum kon je terecht voor een expo rond de ideale vrouw van vroeger en nu. De vergelijking met vroeger leek vooral interessant omdat de eisen door de jaren heen sterk veranderd zijn. Bij ‘ideaal’ denkt iedereen meteen aan schoonheid, maar deugden als echtelijke trouw, huiselijkheid en vroomheid waren vroeger veel belangrijker.

De expositie over vrouwelijke rolmodellen was opgebouwd rond de meest ‘gewenste’ vrouwelijke eigenschappen. Verschillen en overeenkomsten tussen het ideaalbeeld vroeger en nu werden verduidelijkt doordat oude schilderijen, prenten en gedragsboeken tegenover hedendaagse videowerken, filmpjes, foto’s en glossy’s worden gezet.

Jammer genoeg was het geheel erg povertjes, dus dat viel wel even tegen.

Het enige wat wel leuk was, was een soort quiz die moest uitmaken op welke ideale vrouw ik lijk. Wel dat is dus Judith. Die hakte het hoofd van de tiran Holofernes af. Daar kan ik me af en toe wel wat bij voorstellen! Een vrouwmens naar mijn hart!

Verder nog wat rondgelopen: vanuit het museum door nauwe straatjes, door een kerk en langs een markt – met inbegrip van het verorberen van een Bossche bol.

Verleden jaar gingen we in februari naar Den Haag, waar het Museum Meermanno de tentoonstelling Omar Khayyám. Een boek in de woestijn. 150 jaar in Engelse vertaling organiseerde (tot en met 5 april 2009). In 2009 was het precies 150 jaar geleden dat de eerste Engelse vertaler, Edward FitzGerald (1809-1883) zijn eerste vertaling van de Rubáiyát uitgaf én was het  200 jaar geleden dat hijzelf geboren werd. Die samenloop en de viering van Gedichtendag was een mooie aanleiding voor het museum om, in overleg met het Nederlands Omar Khayyám Genootschap, een tentoonstelling te organiseren.

De gedichten van de Perzische dichter Omar Khayyám (voluit: Ghiyath al-Din Abu’l-Fath Umar ibn Ibrahim Al-Nisaburi al-Khayyami – ca. 1048-1123) werden pas in de negentiende eeuw bekend in West-Europa en kregen snel een wijde verspreiding als de zogeheten Rubáiyát of Omar Khayyám. Die titel is in 1859 bedacht door Edward FitzGerald.

In de eerste zaal van de tentoonstelling kwamen typografisch fraaie uitgaven aan de orde en in de tweede zaal geïllustreerde edities. In beide zalen stond één uniek stuk centraal. In de typografische zaal was dat de eerste druk uit 1859. Die editie was nooit eerder in Nederland te zien geweest en is uiterst zeldzaam. In de zaal van de geïllustreerde edities stond een bijzonder handschrift in het middelpunt. In 1872 kalligrafeerde William Morris de gedichten op perkament. Edward Burne-Jones schilderde er illustraties bij. Beide topstukken werden in een unieke samenwerking aan Museum Meermanno uitgeleend door The British Library. In totaal waren er meer dan honderd publicaties te zien.

Die dag regende het voortdurend en dat was wel jammer.  We namen de tram naar Scheveningen en waaiden daar bijna weg. Volgende keer beter…